FoVea®
Metoda Vittoza jest formą rozwijania uważnej obecności, dobrego samopoczucia i skuteczności działania. Zajęcia dostarczają uczestnikom narzędzi w radzeniu sobie ze stresem, rozwijają umiejętność wpływania na swój stan psycho-fizyczny, wzmacniają uwagę, koncentrację i zdolność zapamiętywania.
Terapeuci metody Vittoza opracowali cykl zajęć – FoVea®.
Nazwa cyklu – fovea – po angielsku oznacza małe zagłębienie w centrum plamki żółtej, obszar najostrzejszego widzenia. Wskazuje symbolicznie na jeden z celów treningu, którym jest koncentracja uwagi i intensywny, uważny odbiór rzeczywistości. Zarazem litery składające się na nazwę FoVea wskazują na kilka innych celów treningu – F – Fléxibilité (elastyczność), O – Ouverture (otwartość), E – Expérience (doświadczenie/doświadczanie), A –Attention (uwaga) oraz na osobę twórcy metody – V jak Vittoz.
Fléxibilité, Ouverture, basé sur la méthode Vittoz, pour renforcer l’Expérience Attentive
Cykl FoVea – trening uważnej obecności – sytuuje się w nurcie promocji zdrowia tzn. jego celem jest rozwijanie umiejętności (sprawności), które pozwalają na utrzymanie dobrej kondycji psychicznej, na aktywne kształtowanie swojego stanu wewnętrznego, na „amortyzowanie” nadmiernej presji (stres), codziennych zdarzeń (zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych). Można powiedzieć, że chodzi o taki sposób „bycia w świecie”, który cechuje uważna obecność, tu i teraz, otwartość tj. przyjmowanie doświadczenia w sposób nie zniekształcony jakimś apriori, nieoceniające „wychylenie” ku światu. Świadomemu odbieraniu rzeczywistości zewnętrznej towarzyszy świadomość siebie, swojego ciała, uczuć i swoich myśli. Rozwija się umiejętność wpływania na swój stan we wszystkich trzech obszarach. Uważny kontakt przez zmysły z tym co nas otacza pomaga w sterowaniu procesami myślenia, rozwija umiejętność ukierunkowania strumienia myśli (np. zatrzymania rozpraszających myśli przeszkadzających w skupieniu na pracy). W sytuacjach stresu cykl FoVea ułatwi rozładowanie napięć emocjonalnych i cielesnych. Nauczy wewnętrznego dystansu, niezbędnego do prawidłowej oceny sytuacji a tym samym do podjęcia sensownego działania.
Praca w cyklu FoVea jest oparta głównie na pięciu zmysłach (podejście psychosensoryczne). Jest też zintegrowana z codziennością czyli wykorzystuje proste, zwyczajne czynności dnia do rozwijania stanu, który Vittoz nazywał kontrolą mózgową.
Ten sposób bycia, którego uczymy się w metodzie Vittoza tworzy podstawy do rozwijania sztuki życia prostego i zdrowego, w intensywnym kontakcie z rzeczywistością odbieraną przez zmysły oraz z jasną świadomością samego/samej siebie (swojego stanu cielesnego, emocjonalnego i mentalnego).
Opracowano dwa cykle treningów dla dorosłych – FoVea® 1 i FoVea® 2 oraz cykl FoVea® dla dzieci i młodzieży.
Praca w cyklu FoVea® 1 jest ukierunkowana głównie na rozwijanie receptywności, rozumianej jako 1/ świadomy odbiór świata zewnętrznego za pośrednictwem zmysłów, 2/ świadomość własnego ciała oraz 3/ świadomość prostych czynności codziennych (w odróżnieniu od czynności zautomatyzowanych).
Praca w cyklu FoVea® 2 łączy ćwiczenia wzmacniające receptywność z ćwiczeniami ukierunkowanymi na rozwijanie koncentracji uwagi (emisyjność).
Obszary oddziaływań w cyklu FoVea® 1:
1/ rozwijanie świadomości wrażeń słuchowych, dotykowych, węchowych, smakowych, wzrokowych,
2/ marsz świadomy,
3/ świadomość ciała,
4/ świadomość czynności (acte conscient) i świadomość działań wolitywnych (acte volontaire),
5/ eksplorowanie stanu spokoju i stanu energii,
6/ praca nad emocjami,
7/ świadomość oddechu.
Cykl FoVea® jest przedmiotem badań naukowych prowadzonych pod przewodnictwem Rebecci Shankland, wykładowcy psychologii na Uniwersytecie Pierre Mendes-France (Grenoble) od 2013 r. Jesienią 2020 roku ukazały się dwa artykuły w języku angielskim relacjonujące wyniki badań nad cyklem FoVea:
- Improving Mental Health and Well-Beingthrough Informal Mindfulness Practices: AnIntervention Study
- Mindfulness and de-automatization: Effect of mindfulness-based interventions onemotional facial expressions processing
Stwierdzone w dotychczasowych badaniach efekty FoVea® to:
• Zmniejszenie skutków stresu, niepokoju i stanów depresyjnych.
• Rozwój uwagi, koncentracji i zdolności zapamiętywania.
• Dobre samopoczucie (w subiektywnym odbiorze) oraz wzrost poczucia sensu życia, pozytywnych relacji z innymi, optymizmu, witalności, zainteresowania.
• Wzrost kompetencji emocjonalnych (wobec siebie i innych).
• Rozwój życzliwości (w odniesieniu do siebie i innych).